Thực hiện Chương trình làm việc toàn khóa, Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII họp từ ngày 18/7 đến ngày 19/7/2025 tại Thủ đô Hà Nội. Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì và có bài phát biểu quan trọng khai mạc, bế mạc Hội nghị.
2. Ban Chấp hành Trung ương Đảng đồng ý chủ trương hợp nhất 3 Báo cáo gồm: Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế-xã hội, Báo cáo về tổng kết xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng (nội dung công tác xây dựng Đảng); thông qua nội dung cơ bản dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng như sau:
2.1. Về Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất đánh giá việc hợp nhất các Báo cáo là tư duy mới, đột phá, thể hiện cách làm sáng tạo, tránh được sự trùng lặp, thiếu thống nhất giữa các Báo cáo, thể hiện đúng tầm vóc của Báo cáo chính trị, rõ quan điểm, chủ trương, các định hướng chiến lược, cụ thể về các nhiệm vụ trọng tâm, các đột phá chiến lược có tính hành động cao, nhất quán.
Cùng với Báo cáo chính trị mới là Chương trình hành động chung, thống nhất để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng yêu cầu Báo cáo chính trị mới phải được hoàn thiện theo hướng bảo đảm tính kế thừa và đổi mới, phản ánh đúng thực tiễn phát triển của đất nước; xác định rõ các mục tiêu của nhiệm kỳ Đại hội XIV và tầm nhìn đến năm 2045, 2050 và xa hơn nữa, gắn với 2 mục tiêu: 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, 100 năm Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Việt Nam; nhấn mạnh các động lực phát triển mới, bao gồm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, và khai thác hiệu quả lợi thế của hội nhập quốc tế sâu rộng; khẳng định vai trò then chốt của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; chống chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm, suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống; tăng cường kiểm soát quyền lực; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; nâng cao năng lực quản trị quốc gia và điều hành hoạt động của tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị.
2.2. Về Dự thảo Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất đánh giá Dự thảo Báo cáo đã được rà soát, bổ sung, cập nhật, hoàn thiện, bảo đảm đồng bộ giữa các báo cáo.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc, trí tuệ, trách nhiệm nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Báo cáo, trong đó, tập trung nghiên cứu, đánh giá khách quan về bối cảnh thế giới, khu vực và trong nước tác động đến Việt Nam qua 40 năm đổi mới; về sự phát triển nhận thức lý luận của Đảng qua 40 năm đổi mới; những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm được đúc kết trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội Việt Nam; dự báo tình hình, quan điểm và các định hướng, giải pháp tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
2.3. Về Dự thảo Báo cáo tổng kết thi hành Điều lệ Đảng
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất đánh giá dự thảo Báo cáo đã tập trung làm rõ việc quán triệt, cụ thể hóa, triển khai thực hiện, công tác kiểm tra, giám sát việc thi hành Điều lệ Đảng, các quy định, hướng dẫn của Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng; đánh giá khách quan, toàn diện, sâu sắc kết quả đạt được, hạn chế, khó khăn, vướng mắc, bất cập trong từng nội dung.
- Về bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng, Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất báo cáo Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng giao Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV lãnh đạo, chỉ đạo nghiên cứu, tổng kết thực tiễn để đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng, Cương lĩnh Chính trị xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội trình Đại hội XV của Đảng vào dịp 100 năm thành lập Đảng (1930-2030); định hướng nội dung và giao Bộ Chính trị chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành nghiên cứu, tổng kết thực tiễn thi hành Điều lệ Đảng ngay từ đầu nhiệm kỳ để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, đề xuất bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng giao Bộ Chính trị căn cứ ý kiến thảo luận của Trung ương, báo cáo tiếp thu, giải trình của Bộ Chính trị để chỉ đạo Tiểu ban Văn kiện, Tiểu ban Kinh tế - Xã hội và Tiểu ban Điều lệ Đảng tiếp thu, hoàn chỉnh dự thảo các văn kiện trên để gửi lấy ý kiến đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 theo quy định.
Toàn cảnh Hội nghị.
3. Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất các nội dung đề xuất của Đảng ủy Chính phủ về một số nội dung sửa đổi, bổ sung các nghị quyết, kết luận của Trung ương.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất đánh giá qua 03 năm thực hiện, Nghị quyết số 18-NQ/TW đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Các quan điểm, nội dung đổi mới của Nghị quyết đã được thể chế hóa và triển khai thực hiện đồng bộ, kịp thời, bước đầu được thực tế chứng minh là đúng đắn, phù hợp, góp phần giải phóng nguồn lực đất đai đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất cần tiếp tục kiên định, nhất quán trong nhận thức và triển khai thực hiện các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết.
Tuy nhiên, quá trình tổ chức thực hiện vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chưa phát huy hết tiềm năng nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Mặt khác, trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách lớn tạo cơ sở chính trị, pháp lý để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới, đòi hỏi một số quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết số 18-NQ/TW cần được điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thảo luận, thống nhất bổ sung quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 18-NQ/TW cho phù hợp với bối cảnh mới; sửa đổi mục tiêu của Nghị quyết số 18-NQ/TW để phù hợp với tình hình và khả năng thực hiện trên thực tế; điều chỉnh, bổ sung một số nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết số 18-NQ/TW.
3.2. Về Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất đánh giá, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tư duy, nhận thức lý luận về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa không ngừng được hoàn thiện. Hệ thống pháp luật được hình thành, hoàn thiện tương đối đồng bộ, công khai, minh bạch, dễ tiếp cận, cơ bản điều chỉnh tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội; tạo nền tảng pháp lý để phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên, công tác xây dựng pháp luật vẫn còn tồn tại, hạn chế.
Tư duy xây dựng pháp luật trong một số lĩnh vực còn thiên về quản lý, hạn chế việc đổi mới sáng tạo, khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới.
Chưa phân định rõ ràng, hợp lý thẩm quyền lập pháp và lập quy. Yêu cầu xây dựng các luật có nội dung cụ thể, hiệu lực trực tiếp trong một số trường hợp dẫn đến thiếu linh hoạt, phải thường xuyên sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, chưa bảo đảm tính ổn định, lâu dài.
- Nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập nêu trên, Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất sửa đổi, bổ sung nội dung “Tăng cường xây dựng các đạo luật có nội dung cụ thể, hiệu lực trực tiếp” tại Mục IV.3.
Nghị quyết số 27-NQ/TW theo hướng chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang tư duy “kiến tạo phát triển,” đề cao tính kịp thời, linh hoạt trong xây dựng pháp luật để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc về thể chế, đồng thời nhằm phân định rõ ràng, hợp lý thẩm quyền lập pháp và lập quy, bảo đảm yêu cầu các quy định của luật phải mang tính ổn định, có giá trị lâu dài.
3.3. Về Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thảo luận, thống nhất đánh giá sau hơn 10 năm thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW, lĩnh vực giáo dục và đào tạo đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Cả nước đã hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi; duy trì vững chắc, từng bước nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở; chất lượng giáo dục phổ thông đại trà và mũi nhọn ngày càng nâng cao; giáo dục thường xuyên phát triển đa dạng về nội dung và hình thức; giáo dục nghề nghiệp đã phát triển mạnh về số lượng và chú trọng nâng cao chất lượng từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động; giáo dục đại học tiếp tục đổi mới, gắn với tăng cường tự chủ đã tạo chuyển biến mạnh về chất lượng, hiệu quả trong đào tạo nguồn nhân lực và nghiên cứu khoa học; một số cơ sở giáo dục đại học và nhóm ngành đào tạo được xếp hạng cao trong khu vực và thế giới.
- Tuy nhiên, việc thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Bộ máy và hệ thống quản trị nội bộ trong cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp còn cồng kềnh, chồng chéo; tổ chức hội đồng trường có một số vai trò trùng với tổ chức Đảng dẫn tới tổ chức Đảng chưa phát huy hết được vai trò lãnh đạo, gây khó khăn cho hoạt động của cơ sở giáo dục.
Việc đẩy mạnh tự chủ tài chính, xã hội hóa giáo dục gắn với cắt giảm ngân sách nhà nước đã ảnh hưởng đến sự phát triển của giáo dục công lập, đặc biệt ở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Xác định mức độ tự chủ của các cơ sở giáo dục, đào tạo chỉ căn cứ vào mức độ tự chủ tài chính làm cản trở việc giao và thực hiện quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục, đào tạo, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thảo luận, thống nhất sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 29-NQ/TW nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc có nguyên nhân từ một số nội dung của Nghị quyết này.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã thảo luận, thống nhất đánh giá, việc điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là cần thiết và cấp bách để xác định những giải pháp tổng thể, toàn diện, đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của quốc gia; tạo cơ sở cho việc điều chỉnh các quy hoạch quốc gia khác, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và tạo nền tảng để xây dựng quy hoạch thời kỳ tiếp theo.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất rà soát, điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng, bảo đảm phù hợp với kịch bản tăng trưởng 2 con số; điều chỉnh phương án phân vùng và liên kết vùng; rà soát, điều chỉnh phương hướng tổ chức không gian kinh tế - xã hội và định hướng phát triển đối với từng vùng kinh tế-xã hội; rà soát điều chỉnh định hướng phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng và hành lang kinh tế của quốc gia; rà soát, điều chỉnh, bổ sung cập nhật mới đối với hệ thống kết cấu hạ tầng, trọng tâm là hạ tầng giao thông, hạ tầng năng lượng và các kết cấu hạ tầng xã hội quan trọng cấp quốc gia (y tế, giáo dục, văn hóa, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo…) bảo đảm phù hợp với định hướng tổ chức không gian kinh tế-xã hội mới sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng giao Bộ Chính trị căn cứ ý kiến thảo luận của Trung ương và báo cáo tiếp thu, giải trình của Bộ Chính trị để hoàn chỉnh việc sửa đổi, bổ sung nội dung các nghị quyết, kết luận trên. Trường hợp cần thiết để chủ động, kịp thời giải quyết vướng mắc phát sinh, giao Bộ Chính trị quyết định một số nội dung mới thuộc thẩm quyền quyết định của Trung ương hoặc khác với nội dung các nghị quyết, kết luận của Trung ương trên tinh thần bảo đảm ổn định, phát triển đất nước và phục vụ Nhân dân, báo cáo Ban Chấp hành Trung ương tại hội nghị gần nhất.
4. Về Đại hội Đảng bộ các cấp, Ban Chấp hành Trung ương Đảng xác định: Đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ là đợt sinh hoạt chính trị to lớn, sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân mà còn là tiền đề để tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Ban Chấp hành Trung ương Đảng yêu cầu Ban Tổ chức Trung ương, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc khẩn trương triển khai kế hoạch tổ chức đại hội các cấp, xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh, không để bị động, chậm trễ hoặc để xảy ra mất đoàn kết nội bộ.
5. Ban Chấp hành Trung ương Đảng thi hành kỷ luật bằng hình thức Cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng đối với các đồng chí: Nguyễn Xuân Phúc, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; Võ Văn Thưởng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; Vương Đình Huệ, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội; Lê Minh Khái, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ; khai trừ ra khỏi Đảng đối với đồng chí Nguyễn Thị Kim Tiến, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế.
6. Ban Chấp hành Trung ương Đảng đồng ý để đồng chí Đỗ Đức Duy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thôi giữ chức Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và đồng chí Võ Chí Công, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Cần Thơ thôi giữ chức Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII.
7. Ban Chấp hành Trung ương Đảng cho ý kiến về nhân sự để Bộ Chính trị quyết định giới thiệu Quốc hội khóa XV phê chuẩn giữ chức Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhiệm kỳ 2021-2026.
8. Về vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất đánh giá, bước đầu triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại 34 tỉnh, thành, với 3.321 xã, phường, đặc khu, kết quả sơ bộ cho thấy bộ máy cơ bản vận hành tốt, không có trục trặc lớn, cán bộ công chức bước đầu thích ứng; quy trình xử lý công việc tương đối thông suốt, dịch vụ công được giải quyết nhanh hơn; Nhân dân bày tỏ sự đồng tình và kỳ vọng mô hình mới sẽ hiệu quả hơn.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng lưu ý cần tiếp tục hoàn thiện các quy định hướng dẫn, xây dựng quy trình nghiệp vụ liên thông; kịp thời điều chỉnh những bất cập trong phân công, phân cấp nhiệm vụ; nâng cao chất lượng đào tạo lại, bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là ở cấp xã; tăng cường giám sát, kiểm tra, đánh giá định kỳ hiệu quả vận hành của mô hình.
Ban Chấp hành Trung ương Đảng giao Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy các Cơ quan Đảng Trung ương; Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương, Đảng ủy các các tỉnh, thành tiếp tục theo dõi sát tình hình, sơ kết toàn diện sau 6 tháng để kiến nghị điều chỉnh phù hợp thực tiễn.
9. Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã xem xét, cho ý kiến các Báo cáo về kết quả triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII từ tháng 11/2024 đến tháng 7/2025; tình hình đất nước 6 tháng đầu năm 2025; về những công việc quan trọng Bộ Chính trị đã giải quyết từ sau Hội nghị Trung ương 11 đến Hội nghị Trung ương 12 và một số nhiệm vụ trọng tâm đến Hội nghị Trung ương 13 khóa XIII; về những diễn biến mới của tình hình thế giới, khu vực từ sau Hội nghị Trung ương 11 và quan điểm, chủ trương của Ta.
- Ban Chấp hành Trung ương kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân chung sức, đồng lòng, nỗ lực phấn đấu vượt qua khó khăn, thách thức, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả, hiệu lực của mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2025 và tổ chức thành công đại hội đảng các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
